مهدى رحمانى ولوى / منصور جغتايى

240

تاريخ علماى بلخ ( فارسي )

لحظه‌اى در آنجا درنگ و براى خود طلب آمرزش مىكرد و از هول عذاب و تنهايى در قبر مىگريست ، سرانجام اين شخصيّت بزرگ در شب چهارشنبه چهارم ماه محرم الحرام سال 301 هجرى در سن 94 سالگى دعوت حق را لبيك گفت و به دار بقا شتافت . « 1 » ابو بكر جعفر بن محمّد فريابى ، دست به جهانگردى نسبتا طولانىاى زد و به بسيارى از بلاد مشرق و مغرب مسافرت كرد . پس از پايان مسافرتها در بغداد ساكن شد و به تدريس حديث و خطابه پرداخت . در محضر درس او بيش از سى هزار نفر گرد مىآمدند . « 2 » هرچند اين عدد مبالغه‌آميز به‌نظر مىرسد اما اهميّت شخصيت و درس او را نشان مىدهد . از ابو بكر جعفر بن محمّد فريابى تأليفات بسيار سودمندى به‌جا مانده است كه مىتوان اين كتابها را نام برد : 1 - كتاب السنّن ؛ 2 - كتاب مناقب ابن مالك ؛ 3 - كتاب صفة النفاق و ذم المنافقين ؛ 4 - الرسالة ؛ 5 - كتاب الرحلة ؛ 6 - كتاب الفضل الذّكر ؛ 7 - فضائل القرآن ؛ يك نسخه از اين كتاب در دار الكتب الظاهرية دمشق به شمارهء 3868 موجود است اين كتاب توسط مكتبة الرشيد در رياض به سال 1409 هجرى به چاپ رسيده است . « 3 » 8 - دلائل النبوة ؛ حاوى معجزات رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله است و يك نسخه از اين كتاب در دار الكتب الظاهرية دمشق به شماره 1879 موجود است . يك نسخه از كتاب صفة النفاق و ذم المنافقين نيز در دار الكتب الظاهرية دمشق و نسخهء ديگرى از آن در كتابخانه دانشگاه الأزهر مصر تحت شماره 2019 و يك نسخهء عكسى از آن در دار الكتب قاهره نگهدارى مىشود . اين كتاب به سال 1408 هجرى در بيروت از سوى انتشارات دار الآفاق الجديدة و همچنين به سال 1405 هجرى توسط انتشارات دار الخلفا للكتاب الاسلامى در كويت به چاپ رسيده است و نيز كتاب مذكور را انتشارات دار الكتب العلمية به سال 1405 هجرى در بيروت و همچنين انتشارات دار الصحابة للتراث به سال 1408 هجرى در مصر به چاپ رسانده است ؛ 9 - كتاب

--> ( 1 ) - تاريخ بغداد ، ج 7 ، ص 202 ؛ طبقات الحفاظ ، ص 302 . ( 2 ) - تاريخ بغداد ، ج 7 ، ص 202 . ( 3 ) - دليل المؤلفات ، ج 1 ، ص 497 .